7 listopada

Każdy uczciwy chrześcijanin powinien być skorszym, ciemne myśli lub zdanie bliźniego na dobry sposób tłumaczyć, aniżeli je potępiać. S. Ignat. ibid.

Co pszczółka na miód przerabia, wytwarza się u pająka w truciznę, i to nie z winy rzeczy, ale z natury pracowników. Jestto najpewniejszym dowodem zepsutego żołądka, jeżeli się spożywane pokarmy w żółć i niestrawne soki zamieniają.

Jeżeli ten, którego przed swój sąd wzywasz, może być uwolnionym, dlaczego go winnym uznajesz? To jest niesprawiedliwość, nawet tyrana; nikogo nie można sprawiedliwie zasądzić, komu winy jaśniej od słońca nie dowiedziono. W wątpliwej sprawy musi obżałowany zostać uwolnionym.

Jak ty sobie pobłażliwych tłumaczów twoich słów lub uczynków życzysz, a życzliwych sędziów twoich myśli, takim bądź i ty dla drugich, abyś sam nie znalazł w odwecie za nadto surowych sędziów: jaką miarą ty mierzysz, taką będzie tobie odmierzono.

Nawet co się wprost złem wydaje, możnaby niekiedy uniewinnić, o ile że oko często, ucho częściej, a najczęściej podejrzliwość się myli; ta jest zjadliwą, i potrafi w okamgnieniu z muchy jelenia zrobić.

 

28 października

Chociaż to rzeczą naturalną, że sąd skłania się ku tej stronie, która ma pozory prawdy za sobą; można jednak w wielu rzeczach, gdzie prawda nie jest tak skuteczną, aby skutecznie na sąd wpłynęła, pozostawić wybór woli, na którą stronę przechylić się zechce. S. Ignat. ad. Hispan.

Jak się choremu oku wydaje, że widzi zupełnie dobrze i dokładnie, choć się myli, i dlatego zdrowemu oku powierzyć się powinno: tak też jest lepiej, swoje zdanie poddać obcemu sądowi.

Zaprawdę lichy to trybunał, gdzie jedna i ta sama osoba jest sędzią i oskarżonym; nigdy nie trzeba swojemu zdaniu zanadto dowierzać, najmniej zaś wtenczas, gdy o naszą sprawę albo o sprawiedliwość wyroku chodzi.

Nikt nie ma tak bystrego umysłu, lub tak wytrawnego zdania, aby się nie mógł omylić; dwoje ócz widzi więcej aniżeli jedno oko. Ani wielka wiedza ani wielkie zdolności nie dają rękojmi nieomylności; niejeden też hreczkosiej powiedział już mądre słowo.

Rozum jest wprawdzie potęgą; ale i on powinie się o tyle poddawać woli, o ile świadom swej ułomności, i nie opierać się jej wskazówką, które za słuszne uznał.